WTOREK, 10 MAJA 2022 O 18:00

O marzeniach Kazimierza Kutza o „śląskim Hollywood” – spotkanie autorskie z Agatą Tecl – Szubert

Spotkanie z Agatą Tecl – Szubert, autorką książki „W stronę niemożliwego. Zespół Filmowy Silesia 1972 – 1983” oraz projekcja filmu „Grzeszny żywot Franciszka Buły” w reż. Janusz Kidawa.
O czym będziemy rozmawiali?
O marzeniach Kazimierza Kutza o „śląskim Hollywood”. O tym, co łączy Jerzego Hoffmana, Andrzeja Barańskiego i Juliana Antonisza. Gdzie swoje aktorskie przygody rozpoczynali Zbigniew Zamachowski i Arkadiusz Jakubik i dlaczego to na Śląsku, w dobie kryzysu, powstały najbardziej kasowe polskie filmy?
O czym jest książka?
„W stronę niemożliwego. Zespół Filmowy „Silesia” 1972 – 1983” to obszerna, bogata w unikatowe materiały archiwalne historia jednego z najbardziej wyjątkowych zjawisk na mapie polskiej kinematografii i regionalnego rynku filmowego. Istniejąca od stycznia 1972 roku w Katowicach „Silesia” była jedynym działającym lokalnie zespołem filmowym. Powstała z inicjatywy, odwagi i szaleństwa Kazimierza Kutza, a rozwinęła swój produkcyjny potencjał dzięki zabiegom Ernesta Brylla. Napędzana marzeniami śląskiego reżysera, jego przyjaciół i współpracowników o stworzeniu na bytkowskich polach „śląskiego Hollywood” i miejsca, gdzie swoje artystyczne plany mogliby realizować młodzi, debiutujący twórcy. Przeżywała spektakularne wzloty, kasowe sukcesy i dramatyczne zawirowania w tyglu politycznych zmian. Dała polskiemu kinu „Sanatorium pod Klepsydrą” Wojciecha Jerzego Hasa, „Trędowatą” Jerzego Hoffmana czy jeden z nielicznych polskich horrorów – „Wilczycę” Marka Piestraka. Pozwoliła zadebiutować takim reżyserom jak Andrzej Barański, Grzegorz Królikiewicz czy Wojciech Wiszniewski. Przez 11 lat swojej działalności, nieustannie walcząc ze zmieniającymi się okolicznościami, „Silesia” gromadziła filmowych zapaleńców i ich marzenia o dążeniu do niemożliwego: swobody artystycznej i wielkiego kina tworzonego na Górnym Śląsku.
„Zaproponowana przez Autorkę opowieść o „Silesii” jest zarazem kronikarska i bardzo osobista, bo choć niepozbawiona porządkującej narracji (…), przesiąknięta została na wskroś nutką nostalgicznego zdziwienia, że coś takiego jak zespół filmowy na Śląsku było możliwe. W wypadku książki Tecl-Szubert przekłada się to na tryb narracji osobistej, niewymuszonej przez procesy historycznofilmowe (…), bliskiej gawędzie, zobowiązanej raczej ludziom, którzy w codziennym mozole tworzyli górnośląski rozdział polskiej kinematografii – reżyserom, kierownikom literackim, szefom produkcji – niż bezosobowym mechanizmom życia społecznego, politycznego czy artystycznego. (…)” – Andrzej Gwóźdź o książce W stronę niemożliwego. Zespół Filmowy „Silesia” 1972 – 1983.
Podczas spotkania zobaczymy fragmenty wywiadu z Kazimierzem Kutzem z 2006 roku oraz film „Grzeszny żywot Franciszka Buły” w reż. Janusza Kidawy.
O czym jest film?
Występują w nim – Andrzej Grabarczyk, Jerzy Cnota, Marian Dziędziel, Grażyna Szapołowska
Jest to, wyprodukowana przez Zespół Filmowy „Silesia’ w 1980 r., porywająca opowieść o Śląsku.
Koniec lat trzydziestych. Centrum robotniczego osiedla rozbrzmiewa występem lokalnych elwrów (wagabundów). Jest głośno, barwnie, czasami rubasznie. Francik Buła – gwiazda zespołu – zaczyna opowiadać niezwykłą historię swojego życia. Tak rozpoczyna się film, który przypomina ludową balladę. Kidawa w Grzesznym żywocie Franciszka Buły opowiada historię Śląska z pozycji miejscowego „karlusa” językiem gwary, bogato okraszonym dosadnym humorem, rubasznymi żartami i ulicznymi anegdotami. Bohaterowie ukazani są w naturalnych przestrzeniach Śląska, większość obsady stanowią naturszczycy, reżyser czerpie z historii opowiadanych przez najstarszych mieszkańców robotniczych osiedli. Grzeszny żywot Franciszka Buły opowiada o świecie, w którym ludzie, pomimo konfrontacji z trudną historią, potrafią bawić się, żartować, a jednocześnie żyć zgodnie z odwiecznymi wartościami.
Grzeszny żywot… odniósł niespodziewany sukces – jakby mieszkańcy Śląska czekali na taką właśnie opowieść z pogranicza jawy i snu, w której konkretne przestrzenie, fakty historyczne z dziejów Śląska zostaną odrealnione, zmitologizowane i splecione z elementami baśniowymi. Zaangażowanie naturszczyków, język gwary oraz lokalne plenery sprawiły, że film został bardzo dobrze przyjęty na Śląsku. Cieszył się także zainteresowaniem ogólnopolskiej widowni. Film został nagrodzony Srebrnymi Lwami na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku oraz otrzymał tam nagrodę publiczności. Ponadto w 1981 roku na festiwalu w San Remo został uhonorowany nagrodą główną Grand Prix. Jeden z najważniejszych filmów wyprodukowany przez Zespół Filmowy „Silesia”.
Kim jest autorka?
Agata Tecl-Szubert – filmoznawczyni, animatorka kultury, edukatorka. Absolwentka kulturoznawstwa (specjalność filmoznawcza) na Uniwersytecie Śląskim. Studiowała także filologię polską oraz kulturoznawstwo na Stockholms Universitet. Kuratorka wydarzeń kulturalnych oraz programów edukacyjnych. Twórczyni strategii edukacyjnej dla Centrum Sztuki Współczesnej „Kronika” w Bytomiu. Laureatka Stypendium Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (2021) oraz Stypendium Marszałka Województwa Śląskiego (2013). Od 2021 r. prowadzi autorski program edukacji kulturalnej „Sztuka w działaniu”, koncentrujący się na sztuce XXI w. Wiceprezeska Śląskiego Towarzystwa Filmowego. Pracuje w Instytucji Filmowej Silesia Film w Katowicach.
Spotkanie poprowadzi Joanna Malicka – producentka filmowa, kierownik produkcji i filmoznawczyni. Po studiach filmoznawczych na Uniwersytecie Śląskim (1996-2001) studiowała produkcję w PWSTiF w Łodzi (2008-2011), skończyła kurs producentów kreatywnych w Szkole Wajdy (2011) oraz kilkanaście warsztatów dla młodych producentów. Wykłada w Szkole Filmowej w Katowicach oraz w Gdyńskiej Szkole Filmowej. Prowadzi własną firmę, w której produkuje filmy krótkometrażowe. Laureatka nagrody Gesellschaft zur Wahrnehmung von Film- und Fernsehrechten (GWFF) festiwalu w Cottbus dla najlepiej zapowiadającego się młodego producenta oraz koordynatorka Studia Nowe Horyzonty i Polish Days we Wrocławiu.
(źródło: https://wajdaschool.pl/instructor/joanna-malicka/)
Skip to content